ดอยช้าง จากไร่ฝิ่นสู่ไร่กาแฟ

กาแฟดอยช้าง เป็นผลผลิตของเกษตรกรชาวไทยภูเขาบนดอยช้าง ณ หมู่บ้านดอยช้าง ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย ซึ่งแต่เดิมอาชีพหลักของชาวบ้านคือ การปลูกฝิ่นและทำไร่เลื่อนลอย จนกระทั่งปี 2526 พี่น้องบนดอยช้างพร้อมใจกันเลิกปลูกฝิ่น เนื่องด้วยพระมหากรุณาธิคุณของในหลวง ทรงสนับสนุนให้ปลูกกาแฟพันธุ์อราบิก้าและพืชเมืองหนาวอื่น ๆ ทดแทนโดยผ่านทางโครงการต่าง ๆ

อดีต...ต้นกำเนิดจากดอยสูง



ปี 2526 จุดเริ่มของกาแฟดอยช้าง จากผลพวงแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ต้องการให้ชาวเขาบนดอยช้างเลิกปลูกฝิ่น หันมาปลูกพืชเมืองหนาว รวมไปถึงเมล็ดกาแฟอาราบิก้า นาย พิก่อ แซ่ดู่ ชายเกล้าผมมวยผู้กลายเป็นโลโก้ (Logo) เป็นแกนนำชุมชนชาวไทยภูเขาเผ่าอาข่า ให้หันมาปลูกกาแฟ ขยายจาก 600 ไร่ เป็นกว่า 12,000 ไร่ ในขณะนี้ กลายเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของชาวบ้าน จากที่เคยปลูกฝิ่น และทำไร่เลื่อนลอย

ในปี 2549 บนดอยช้างมีผลผลิตเมล็ดกาแฟมาเข้าสู่กระบวนการผลิตของบริษัทประมาณ 800 ตัน หลังผ่านกระบวนการผลิตเฉพาะแบบกาแฟดอยช้างแล้วผลผลิตส่วนใหญ่หรือประมาณ 95% ถูกส่งออกไปขายในต่างประเทศ เช่นแคนาดา ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ ส่วนที่เหลืออีกประมาณ 5% เป็นการจำหน่ายภายในประเทศ



กาแฟดอยช้าง เป็นกาแฟชนิดพิเศษ ระดับโลก (World Class Speciality Coffee, Doi Chaang Estate) เนื่องจากได้ผ่านการทดสอบคุณภาพโดยสถาบันกาแฟชั้นนำระดับโลกมาแล้วมากมายทั้งในเอเชีย อเมริกาเหนือ และยุโรป ถ้าจะให้พูดกันจริงๆ แบบตรงๆ แล้ว ที่ขายในประเทศก็เพราะตั้งใจที่อยากให้คนไทยได้ลิ้มรสกาแฟระดับโลกของคนไทย เพราะหากจะขายไปต่างประเทศ 100% เลยกาแฟดอยช้างสามารถทำได้ตั้งนานแล้ว

จึงกล้าพูดได้ว่าคนไทยได้ดื่มกาแฟดอยช้างในราคาที่ถูกที่สุดในโลก เนื่องจากราคาที่ส่งไปจำหน่ายในต่างประเทศกับราคาที่จำหน่ายในประเทศแตกต่างกันมากพอสมควร คือในประเทศราคาเริ่มต้นที่กิโลกรัมละ 1,080 บาทไปจนถึง 1,600 บาท โดยราคาที่ส่งไปขายยังต่างประเทศในปริมาณน้ำหนักเท่ากันราคาเริ่มต้นที่ 60 ดอลลาร์สหรัฐไปจนถึง 200 ดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งกาแฟอราบิก้าชนิดเดียวกันกับกาแฟดอยช้างที่ดีที่สุดในโลกขณะนี้ราคาอยู่ที่กิโลกรัมละ 220 ดอลลาร์สหรัฐ


รู้จักดอยช้าง...รู้ใจกาแฟ

ดอยช้าง เป็นยอดดอยสูงในเทือกดอยวาวี เป็นแหล่งต้นน้ำแม่กรณ์ มีชาวเขาเผ่าต่างๆ มาอาศัยอยู่ จัดตั้งเป็นสถานีทดลองเกษตรที่สูงวาวี เพื่อส่งเสริมการปลูกพันธุ์ไม้เมืองหนาว ลดการทำไร่เลื่อนลอย เริ่มงานเมื่อปี พ.ศ.2529 มีพื้นที่ 3,646 ไร่ ต่อมาเปลี่ยนรูปแบบการทำงานเป็นศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิต


ส่วนที่ตั้งอยู่ที่ บ้านดอยช้าง 140 หมู่ 3 ต.วาวี อ.แม่สรวย เป็นที่ตั้งของสถานีวิจัยเกษตรที่สูง ของหมู่บ้านชาวเขา อยู่บนระดับความสูงประมาณ 1,500 ม. อากาศเย็นสบาย บนดอยช้าง มีแปลงวิจัยปลูกดอกไม้เมืองหนาวและกาแฟ อาราบิกา มีโรงคั่วบด มีกาแฟคั่วบดใหม่ให้ชิม

เบอรโทรสถานีวิจัยเกษตรที่สูงดอยช้าง โทร.053-605-932 , 053-605-955 , 053-605-934

มีที่พักและที่กางเต็นท์

มีร้านกาแฟคั่วบดให้ชิมฟรี และมีเมล็ดกาแฟคั่วบดแบ่งขาย
ฤดูที่เหมาะสม ต.ค. - ก.พ.

การเดินทาง :

รถยนต์ส่วนตัว จากตัวเมืองเชียงราย ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 มุ่งหน้าไปทาง อ.พาน ระยะทาง 22 กม. เมื่อถึงหลัก กม. 807 เลี้ยวขวาเขาทางหลวงหมายเลข 118 (แม่สรวย-เวียงป่าเป้า-ดอยสะเก็ด-เชียงใหม่) ไปอีก 23 กม. จนถึงหลัก กม.134 เป็นสามแยกดอยวาวี ปากทางเป็นย่านขายข้าวโพดหวานนับสิบเจ้า เลี้ยวขวาไปตามถนน รพช. บ้านตีนดอย - บ้านใหม่หมอกจ๋าม ผ่านทางเข้าเขื่อนแม่สรวย สภาพถนนเป็นทางลาดยาง คดเคี้ยวไปตามไหล่ดอย อีก 5 กม. มีทางแยกซ้ายมือขึ้นดอยชัน ไปตามทางดินอัด มีป้ายบอกทางไปบ้านดอยช้าง ระยะทาง 22 กม. ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อเท่านั้น

รถประจำทาง มีรถสองแถวชาวบ้านดอยวาวีสองคัน จอดอยู่หน้าที่ว่าการ อ.แม่สรวย ออกในช่วงสาย ค่ารถ 50 บาท ต้องสอบถามจากชาวบ้านบริเวณหน้าที่ว่าการอำเภอ หรือติดต่อสถานีให้จัดรถมารับ คิดค่าบริการไปรับและส่งกลับ 1,500 บาท


สิ่งที่น่าสนใจ :

แปลงปลูกผลไม้เมืองหนาวและไร่กาแฟ เป็นแปลงปลูกผลไม้เมืองหนาว เช่า เกาลัด มะคาเดเมียนัต บ๊วย ท้อ พลับ พลัม กาแฟ ให้ผลผลิตในฤดูหนาว แต่ไม่มีจำหน่าย มีเจ้าหน้าที่พาชมแปลงปลูกพืชรอบพื้นที่ บริเวณดอยช้างมีอากาศดี และเย็นสบายเหมาะสำหรับการพักผ่อน

ชิมกาแฟอาราบิกา เนื่องจากพื้นที่ดอยช้างอยู่ที่ระดับความสูงเกิน 1,000 เมตร เหมาะสำหรับปลูกกาแฟอาราบิกา จึงได้ผลผลิตดี ทางศูนย์ติดตั้งเครื่องคั่วบดกาแฟ เพื่อแปรรูปวัตถุดิบ มีกาแฟที่คั่วบดแล้วให้นักท่องเที่ยวได้ลองชิม